ดัชนี Gunning Fog Index คือเครื่องมือวัดว่าผู้อ่านต้องมีระดับการศึกษาประมาณไหนถึงจะเข้าใจข้อความของคุณได้ตั้งแต่รอบแรก ยิ่งใช้ประโยคสั้นกระชับและภาษาที่เข้าใจง่าย คะแนนก็ยิ่งดีครับ นักเขียนส่วนใหญ่เลยชอบใช้ตัวนี้เช็กงาน เพื่อเคลียร์ “หมอกควัน” หรือความกำกวมซับซ้อนออกไป ช่วยให้ผู้อ่านทั่วไปเกาะติดเนื้อหาได้ตลอดโดยไม่กดปิดหนีไปซะก่อน

Gunning Fog Index คืออะไร?

มันคือสูตรวัดระดับความง่ายในการอ่านที่ โรเบิร์ต กันนิง (Robert Gunning) คิดค้นขึ้นมาตั้งแต่ปี 1952 โดยนำความยาวประโยคและสัดส่วนคำยากมาแปลงเป็นตัวเลขระดับชั้นเรียน ยิ่งคะแนนต่ำก็แปลว่ายิ่งอ่านง่าย ตัวเลขนี้เทียบเคียงกับปีการศึกษาในระบบโดยตรง ทำให้รู้ได้ทันทีว่าเด็ก ม.ต้น อ่านเข้าใจสบายๆ หรือต้องจบถึงระดับมหาวิทยาลัยถึงจะอ่านรู้เรื่อง

ใครเป็นคนคิดค้นสูตรนี้?

โรเบิร์ต กันนิง นักธุรกิจชาวอเมริกันเป็นคนสร้างสูตรนี้ขึ้นมาครับ เพราะเขาสังเกตเห็นว่าทั้งหนังสือพิมพ์และเอกสารธุรกิจในยุคนั้นชอบใช้ภาษาที่ยากเกินความจำเป็นจนคนทั่วไปอ่านไม่เข้าใจ ในช่วงทศวรรษ 1940 เขาเลยตั้งทีมวิจัยเรื่องความเข้าใจในการอ่าน ร่วมมือกับหนังสือพิมพ์และนิตยสารกว่า 60 ฉบับ พร้อมผลักดันให้คนทำงานหันมาเขียนแบบเคลียร์ๆ ตรงไปตรงมา เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจสารได้ทันที

วิธีคำนวณคะแนนทำยังไง?

1. สุ่มยกตัวอย่างข้อความมาประมาณ 100 คำ
2. นับจำนวนประโยค แล้วนำจำนวนคำหารด้วยจำนวนประโยค จะได้ความยาวประโยคเฉลี่ย (ASL)
3. นับคำยากที่มีตั้งแต่ 3 พยางค์ขึ้นไป (ข้ามชื่อเฉพาะ คำที่มีขีดคั่น และคำกริยา 2 พยางค์) จากนั้นหารด้วยจำนวนคำทั้งหมดเพื่อหาเปอร์เซ็นต์คำยาก (PHW)
4. นำค่า ASL บวกกับ PHW แล้วคูณผลลัพธ์ด้วย 0.4 จะได้ระดับชั้นเรียน: ระดับชั้นเรียน = 0.4 × (ASL + PHW)
5. หรือใช้สูตรรวมแบบนี้เลยก็ได้: 0.4 × ((จำนวนคำ ÷ จำนวนประโยค) + 100 × คำยาก ÷ จำนวนคำทั้งหมด)

คะแนนแต่ละระดับบอกอะไรบ้าง?

คะแนนปกติจะวิ่งอยู่ระหว่าง 0 ถึง 20 เทียบเท่ากับระดับชั้นเรียนตามระบบการศึกษา คะแนนที่ 7 หรือ 8 ถือว่ากำลังดีที่สุดครับ ถ้าเกิน 12 จะเริ่มอ่านยากสำหรับผู้ใหญ่ทั่วไป ส่วนเอกสารวิชาการระดับปริญญาโทขึ้นไปมักจะพุ่งเกิน 17

ถ้าเขียนบทความให้คนทั่วไปอ่าน แนะนำให้คุมคะแนนไว้ที่ 7 หรือ 8 นะครับ เด็ก ป.6 จะเข้าใจเนื้อหาระดับ 6 ได้เป็นอย่างดี ส่วนผู้อ่านวัยผู้ใหญ่จะอ่านเนื้อหาระดับ 8 ได้ลื่นไหลและสบายตาที่สุด

ทำไมความง่ายในการอ่านถึงสำคัญกับโลกออนไลน์?

บนหน้าเว็บ ถ้าเขียนอะไรที่เข้าใจยาก คนจะกดปิดหนีทันทีครับ ทั้งยอดการมีส่วนร่วมและอัตราการคลิกจะร่วงลงฮวบทันทีที่ภาษาที่ใช้ยากเกินระดับการศึกษาของกลุ่มเป้าหมาย ไม่ว่าคุณจะเขียนบทความให้เด็กหรือบุคลากรทางการแพทย์อ่าน การปรับคำให้เข้ากับระดับของคนอ่านคือหัวใจสำคัญที่ช่วยตรึงคนให้อยู่บนหน้าเว็บต่อ แทนที่จะเด้งออกไปกลางคัน

จะลดคะแนนให้อ่านง่ายขึ้นได้ยังไง?

เทคนิคง่ายๆ คือพยายามลดคำศัพท์หลายพยางค์ลง และเน้นเขียนประโยคสั้นๆ ด้วยภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ลองนำเนื้อหาหรือลิงก์ไปใส่ในเครื่องมือตรวจวัดความง่ายในการอ่านฟรีดูครับ คะแนนจะอัปเดตให้เห็นสดๆ เลย และที่ characterconverter.com การประมวลผลทั้งหมดจะทำงานบนเบราว์เซอร์ของคุณโดยตรง ไม่มีการเก็บข้อมูลข้อความไว้แน่นอน

• ซอยประโยคที่ยาวและซับซ้อนให้กลายเป็นประโยคสั้นๆ
• สลับคำศัพท์ยากๆ หลายพยางค์มาเป็นคำที่เรียบง่ายขึ้น
• ตัดคำศัพท์เฉพาะกลุ่มที่ไม่จำเป็นออกไปให้หมด
• ตรวจเช็กคะแนนซ้ำทุกครั้งหลังจากปรับแก้ข้อความ

ข้อจำกัดของวิธีนี้มีอะไรบ้าง?

เอาจริงๆ คำที่มีหลายพยางค์ไม่ได้แปลว่าต้องเป็นคำเข้าใจยากเสมอไป ดัชนีนี้เลยอาจจะเผลอหักคะแนนคำศัพท์ธรรมดาๆ บางคำเกินจริงไปบ้าง ตัวกันนิงเองก็ตั้งใจให้สูตรนี้เป็นเพียงแนวทางตรวจเช็กคร่าวๆ ไม่ใช่กฎเหล็กตายตัว สุดท้ายแล้วเซนส์ในการเขียนของคุณเองสำคัญที่สุด โดยเฉพาะเมื่อเนื้อหานั้นจำเป็นต้องใช้ศัพท์เฉพาะทางที่ถูกต้องแม่นยำ

ในชีวิตจริงมีใครใช้ดัชนีนี้บ้าง?

กลุ่มนักวิจัยและวารสารการแพทย์ก็นิยมใช้กันครับ อย่างวารสาร Journal of X-Ray Science and Technology ก็กำหนดเลยว่าบทความต้องได้คะแนนต่ำกว่า 16 นักเขียนสายเทคนิค นักข่าว หรือแบรนด์ต่างๆ ก็นำไปใช้ตรวจเอกสารและบทความขายของเช่นกัน เพราะเอาเข้าจริง แม้แต่คุณหมอก็ยังชอบอ่านวารสารภาษาอ่านง่ายมากกว่าเปเปอร์วิชาการที่แน่นจนแทบหายใจไม่ออก

คำถามที่พบบ่อย